Pŗoumî chapittŗë.

Mec l'i capità quë, Toun Sëreizë, mënuzî ëd soun meitî, ou l'à trouvà in toc ëd bô quë ŗiî e plourave cm' in meinâ.

In cò, la lh'avî...
-In ŗéî! A cŗéiou qu'i diron tou 'd souitë louz eifan qu' soun apŗê lirë moun libbŗë.
-Nàou, eifan, ou v' sé tŗounpà.
I n cò, la lh'avî in toc ëd bô. L'i pâ qu' la foussë inë calità ëd bô pëŗ fâ 'd mëbble; l'érë in toc ëd bô cmë quëllou quë, pandan l'ivèŗ, ou bità din 'l pouàlë ou din la chëminê pŗ' eichooudâ ël péilë ou lâ chënbŗa.
A sabbou pâ cmë l'i aŗibà quë, in bé joû, qué toc ëd bô ou l'i fnì ëd su 'l ban chëpoutòou d'in mënuzî qu'érë jo in pòou vëllhë ma ancarë an guënba: ou l'érë a noun Antouénë, ma la jon dou pàî i 'l sounavon toûsë "Toun Sëreizë", pèŗquë ou l'avî la pouentë dou nâ cioû luchtŗiantë e vioùrëttë cm 'inë sëreizë bion meùirë.
Can Toun Sëreizë ou l'à vî qué toc ëd bô, ou l'i ità bion counton; ou s'i fŗëtà lâ man e ou l'à matŗoulhà antŗe ié:
-Ou von bion a tallhë qué toc ëd bô icì; ei justamon d'aŗfâ la ganbë a-n-inë tabblë.
Sons lh' ponsâ inë minuttë 'd mai, ou l'à pŗéi inë apiëttë bion eimourà pëŗ coumonsâ a garâ la buchë e a deigŗousî qué toc ëd bô; ma, cant ou l'i ità icì pëŗ dounâ ël pŗoumî cò, ou l'i ŗëchtà bou l'apiëttë an l'èŗë, pèŗquë ou l'à antandù inë dŗollë ëd vouà, cmë la foussë la vouà d'in eifan, qu' dizî:
-Piquëmmë pâ si maramonta!
Ponsà cm'ou l'i ŗëchtà mouŗtifià qué por vëllhë qu'aourî pâ fai 'd mâ a-n-inë mouchë!
Ou l'à dounà in cò d'eullhë touttë alvî ëd soun chanbŗoun pëŗ véirë dë nté qu'i vnî quëllë vouà, ma ou l'à pâ vî nongù. Ou l'à beicà ëd sous ël ban chëpoutòou: la lh'érë pâ nongù; din l'aŗmouaŗë qu'érë cioû saŗà bouclà: nongù; din 'l canéitŗë dou ŗiban e dou seitun: nongù; ou l'a eibèŗ la poŗtë pëŗ beicâ di 'l chamin: nongù. E alour?
-Ei counpŗéi, ou l'à di an ŗion e an s'gŗaton la tétë: a l'ei soueimà.
Ou l'à toŗnë pŗéi l'apiëttë e ou l'à picà bou touttë sa foŗsë ëd su 'l toc ëd bô.
-Ma fazé in pàou atansioun! Ou m'avé fei mâ! i l'à toŗnë cŗiià la vouà bou inë èŗë d'aŗpŗocchë.
Seicò, Toun Sëreizë ou l'i ŗëchtà bèllë 'd bô: ou beicavë touttë alvî bou louz iooû for dla tétë, la gourë gŗan-t- eibèŗtë, la longuë quë pandouravë ncià 'l mantoun (mec la s' vé din seŗténa fountana, pâ ëd notŗou pàî). Cant ou s'i aŗpŗéi, ou l'à coumonsà a beguiâ e a tŗamourâ.
-Ma dë nté qu'i soŗ quëllë vouà qu'ei antandù? Montû l'i qué toc ëd bô qu'ou l'à apŗéi a plourâ e a s' plannhë cm'in meinâ. A pòiou pâ s' cŗéire. Eiquë icì 'l toc ëd bô: l'i in toc ëd bô da bŗoulâ cmë touttou loû tocque 'd bô ëd sé moundë; e, s' a 'l bitëssë din 'l fû, ou bachtërî pëŗ fâ couéirë inë bŗounsinà ëd feizòou. E alour?
Qu' la lh' sî cooucun eicoundù ëd din? S' la lh'à cooucun, tan pi pëŗ ié. Atandé mac, a l'aŗonjou mi.
Ou l'à pŗéi bou lâ douâ man qué maleiroû d'in toc ëd bô e ou l'à coumonsà a 'l soupatâ e a 'l fouttë contŗë la murallhë. Apŗê ou s'i bità a eicoutâ s' la lh'avî cooucun quë s' planhëssë. Ou l'à atandù douâ mnutta: la s' antandî pâ ŗon; sin mnutta: pâ ŗon; dâ mnutta: pâ ŗon.
-Ei counpŗéi, ou l'à di a la fin; e ou ŗiî pëŗ s' fâ courajjë, tout an s' biton lâ man din loû chëveû; la s' vé qu' l'i mi qu'ei soueimà quëllë, dŗollë ëd vouà. Ma ou coumonsavë jo a aouguéirë pooû; alour ou s'i bità a chantâ pëŗ s' fâ courajjë.
Antŗëton, ou l'à bità da cairë l'apiëttë, ou l'à pŗéi 'l ŗabò pëŗ ŗaboutâ qué toc ëd bô; ma, tandì qu'ou ŗaboutavë - iseivê, ileivê; iseívê, ileivê - ou l'à antandù la vouà dë dran qu' dizî an ŗion:
-Ma fazëmmë pâ 'l gatillhë!
Seicò, ël por Toun Sëreizë ou l'i cheùî icì bâ.
Cant ou l'à eibèŗ louz iooû, ou s'i tŗouvà alounjà pël sô.
Ou l'érë touttë boulveŗsà: tan l'i vrai qu'ou l'avî la pouentë dou nâ pamai vioùrëttë, ma bleû cm'in pŗunò, a caouzë dla pooû qu'ou l'avî aougù.

Sëgoun chapittŗë.

Toun Sëreizë ou fai cadò dou toc ëd bô a soun amis Juzlin, qu'ou l'i bion counton dë 'l pŗënnë pëŗ s' n'an fâ inë mariounëttë: ma ou vô inë mariounëttë in pàou spesiallë qu'i sappië dansâ, s' sèŗvî d'in sabŗë e fâ 1 'acŗobattë.

Toun Sëreizë ou l'érë ancarë icì bâ, cant ou l'à antandù tabazâ a la poŗtë.
-Vné aran, à di ël mënuzî sous nhënca aouguéirë ël fla a la tŗippë ëd s'alvâ. Alour, l'i intŗa din 'l chanbŗoun in vëllhë qu'avî l'eŗë ancâ bion deigouŗdì: ou l'érë a noun Juzlin, ma louz eifan dou viarajjë, pë 'l fâ biscâ, i lh' dizion "Poulontë", pèŗquë ou pouŗtavë inë pëŗuqquë qu'avî la méimë couroû dla poulontë.
Juzlin ou l'érë mouscutù; Dioù gaŗdë 'l sounâ "Poulontë!"; ou pŗënî la bisquë e pamai nongù pouî 'l calmâ.
-Bounjoû, Toun Antouénë, ou l'à di Juzlin. Quéqu'ou fazé icì bâ?
-A lou montŗou a lirë a lâ fouŗmiâ.
-Bachtë qu'ou siâ counton voû!
-Pèŗquë ou sé vongù in' tŗouvâ, Toun Juzlin? Qui qu'ou-z-à pouŗtà a ma meizoun?
-Mâ guënba, Toun Antouénë. A sioû vongù ou tŗouvâ pë' ou-z-admandâ in pleizî.
-A sioû a vot' sèŗvis.
-Smatin la m'i vongù inë idê.
-Dizé pûrë.
-La m' pleirî m'fâ inë mariounëttë, ma inë mariounëttë qu'i sappië dansâ, s'sèŗvî d'in sabŗë e fâ l'acŗobattë. Bou quëllë mariounëttë icì, a voudŗioû viroulhâ pël moundë e m' gânhâ la vittë; mi, ei pâ jî ëd pŗetansioun: la m' bachtë in toc ëd pan e in véirë ëd vin. Quéqu'ou n'an dizé?
-Ou l'avé parlà cmë la vontë, Poulontë!
Ancarë in cò la s'i antandù quëllë vouà qu' nongù sabî dë nté qu'i vnî.
Cant ou l'a antandù qu'i 'l sounavon "Poulontë", Toun Juzlin ou l'i dvongù ŗouéi cm'inë toumattë; qué soubŗiqué, cm'a ou-z-ei jo di, ou 'l fazî pŗoppi biscâ: alour ou s'i adŗeisà a Antouénë, anŗajà cmë s'i lh' aouguësson minjà sa mërondë:
-Pèŗquë ou m' manca 'd ŗespé?
-Qui qu'ou manquë 'd ŗespé?
-Ou m'avé sounà "Poulontë".
-A sioû pâ ità mi.
-Ou l'aouré pâ ël courajjë ëd dirë qu'a sioû ità mi? Mi a dizou qu' l'i voû!
-Nàou!
-Ouéi!
-Nàou!
-Ouéi!
La discussioun i l'anavë 'd pirë an pirë; in bé moumon lâ parolla lâ bachtavon pamai, alour i l'on coumonsà a s' fouttë ëd patèlla, a s' pŗënnë pëŗ loû chveû, a s'eigŗafinhâ, a s' moŗdë e a s'esquèŗnî. Can la batallhë i l'i ità fnîë, Toun Antouénë ou s'i tŗouvà din lâ man la pëŗuqquë jàounë ëd
Toun Juzlin; e Toun Juzlin ou s'i anavizà qu'ou l'avî ëd sous lâ don la pëŗuqquë gŗizë ëd Toun Antouénë.
-Ŗondëmmë ma pëŗuqquë! ou l'à di Toun Antouénë.
-E voû, ŗondëmmë la mî! e planton icì dë nou ŗounhâ.
E loû doû vëllhe i l'on pŗéi châcun sa pëŗuqquë, i s' soun Touchà la man, i l'on jurà qu' i s' sërion jomai plu ŗounhâ, e i l'on pŗouméi d'ès amisse pëŗ touttë la vittë.
-Alour, Toun Juzlin, ou l'à di ël mënuzî - e icon l'érë ël sinnhë qu'i l'éron toŗnë amisse -, ou sé vongù pëŗ m'admandâ in pleizî. Quéqu'ou vouré?
-La m' pleirî qu'ou m' dounëssa in toc ëd bô pëŗ fâ la mariounëttë qu'a ouz-ei di.
Toun Antouénë ou l'i ità bion counton dë s' deibaŗasâ ëd qué toc ëd bô qu'ou lh'avî tan fei pooû. Ma, cant ou l'i ità icì pë 'l pasâ din lâ man ëd Toun Juzlin, ël toc ëd bô ou l'à dounà in soupatoun, ou lh'i ëscapà dlâ man e ou l'i anà a picâ contŗë lâ guënba meigŗa cmë 'd gŗësin ëd qué por Toun Juzlin.
-Ou l'avé inë dŗollë 'd maniérë 'd pŗezantâ vot' cadò, Toun Antouénë! Ou m'avé cazi ŗondù ganbiou.
-A ou-z-asurou qu'a sioû pâ ità mi.
-Alour a sarei ità mi...
-La fàoutë i l'i touttë ëd qué toc ëd bô icì...
-A sabbou pŗou qu 'l'i ël toc ëd bô qu'i cheùî ëd su mon pê: ma l'i voû qu'ou m' l'avé tirà.
-A ou-z-ei pâ tirà ŗon.
-Buziaŗ!
-Juzlin, pŗëné gaŗdë ëd pâ m' fâ biscâ, noutŗamon a ou sounou "Poulontë".
-Ou sé mac in anë!
-Poulontë!
-Ou sé bŗouttë cmë 'l pechà!
-Poulontë!
An antandon "Poulontë" pël tŗouaziémë cò, a Toun Juzlin, ël bŗidoun ou lh'i ëscapà dlâ man, ou l'i saoutà ou col ëd Toun Antouénë e i s' soun foutù ëd patèlla tan qu' la nh'à aougù pŗou.
Can la batallhë i l'i ità fnîë, Toun Antouénë ou l'avî douaz eigŗafinhura 'd mai ëd su 'l nâ, Toun Juzlin, doû boutoun ëd monsë a soun paltò. Douâ e doû: pan pŗeità, pan ŗondù, mec la s' di. Alour i s' soun Touchà la man e i l'on jurà 'd jomai plu s' chicanhâ e s' fouttë ëd patèlla.
Apŗâ, Toun Juzlin ou l'à pŗéi soun toc ëd bô, ou l'à aŗmaŗsià Toun Antouénë, e ou s' n'an s'i toŗnà a meizoun, an tiron in pàou la ganbë.

Tŗouaziémë chapittŗë.

Toun Juzlin, a péina aŗibà a meizoun, ou coumonsë tou 'd souitë a sculturâ la mariounëttë e ou la sounë "Pinocchio". Pŗoumiéra poulisounëriâ dla mariounëttë.

La meizoun ëd Toun Juzlin l'érë in chanbŗëttë a plan 'd pé, bou inë pchittë fnétŗë qu'i s'eibŗî su-z-inë bascouŗ. Loû mëbblë i l'éron fŗan sinplë: inë chézë in pàou soppë, in lei qu' vârî pâ gŗan chozë, e inë tabblë qu'i s' tënî dŗéitë pëŗ miraclë.
Ou foun dla chanbŗë la s' viî inë chëminê bou 'l fû alumà: ma l'érë mac in disen fai da-n-in pintŗë; a cairë dou fû, la lh'avî in bŗounsin qu' fazî sonblan ëd fâ couéirë ëccaŗon: tan l'i vrai qu'ou mandavë for in nëbblë qu' sonblavë pŗoppi ëd fun.
A peina qu'ou l'i ità din meizoun, Toun Juzlin ou l'à tou 'd souitë pŗéi soun mëbble e ou l'à coumonsà a deigŗousî ël bô pëŗ fâ sa mariounëttë.
-Mec a vòou la sounâ? ou s' dizî antŗë ié. A vorou la sounâ "Pinocchio". A sioû sugû quë, qué noun icì ou faré sa foŗtunë. Ei couneisù touttë inë famillhë ëd Pinocchi: ël pëppa ou l'érë a noun Pinocchio, la mëmma i l'érë a noun Pinocchia, louz eifan i l'éron a noun Pinocchi: i l'avion toûtsë ëd qué vioùrë. Ël plu ricchë ëd iëllou ou l'anavë mandiâ ploû viarajjë.
Apŗê aouguéirë desidà cmë la sounâ, ou l'à coumonsà a tŗavalhâ sons alvâ louz iooû: ou lh'à fai loû chveû, ël fŗon, louz iooû.
Ponsà mac cm'ou l'i ità chtounà cant ou s'i anavizà quë, louz iooû qu'ou l'avî mac dŗéita sculturà, i boujavon e i 'l beicavon sons jî 'd jéinë.
Toun Juzlin ou s'i cazi fâchà, cant ou l'à vî qu'louz iooû ëd bô qu'i 'l beicavon, e ou l'à di bou in pàou ëd movézë umeuŗ:
-Quéqu'ou l'avé dë m' beicâ? Ou sé peùî jo bion bŗous!
Ma ou l'à pâ aougù jî 'd ŗeipounsë.
Apŗê louz iooû, Toun Juzlin ou lh'à fai ël nâ; ma, a peina qu'ou l'i ità fnì, ou l'à coumonsà a cŗéissë, a cŗéissë, a cŗéissë e ou l'i dvongù inë veritabblë canàpië.
Toun Juzlin ou fazî touttë s' qu'ou pouî pëŗ l'aŗduirë, ma, otan ou l'aŗduizî, otan ié ou toŗnavë cŗéissë.
Apŗâ lh'aouguéirë fai ël nâ, Toun Juzlin ou lh'à fai la gourë. I l'érë pâ ancâ fnîë, qu'i coumonsavë jo a ŗirë e a s' fouttë ëd ié.
-Plantà icì 'd ŗirë, ou lh'à di Toun Juzlin in pàou fâchà. Ma l'aoutŗë ou l'à fai sonblan ëd pâ antondë.
E Toun Juzlin, touttë anŗajà:
-A vë z' dizou pël daŗî cò: plantà icì 'd ŗirë!
Alour la gourë i l'à plantà icì ëd ŗirë, ma i l'à fai iné gŗimasë.
Toun Juzlin, pëŗ pâ toŗnë coumonsâ a ŗounhâ, ou l'à fai sënblan ed pâ aouguéirë vî ŗon, e ou l'à countinhouà soun obbŗë.
Apŗâ la gourë, ou lh'à fai 'l mantoun, ël col, laz eipëlla, l'ëchtoumà, loû bŗas e lâ man.
Ou l'avî pâ ancâ fnì lâ man, qu'ou s'i anavizà qu'i lh'avion garà la pëŗuqquë.
Ou l'à alvà la tétë, e, quéqu'ou l'à vî? Sa pëŗuqquë din lâ man dla mariounëttë.
-Pinocchio, ŗondëmmë ma pëŗuqquë! Tou 'd souitë!
E Pinocchio, nou pâ dë lha ŗondë, ou s' la s'i bità ëd su la tétë e, pisquë i l'érë tŗo gŗandë pëŗ ié, cazi cazi ou s'eitoufavë.
An viiòn cm'ou l'érë marèlvà e mec ou lh' mancavë ëd ŗespé, Toun Juzlin ou l'i dvongù tŗichtë e anuià cm'ou l'érë jomai ità din sa vittë; ou s'i virà vèŗ Pinocchio e ou lh'à di:
-Ou sé peùî jo bion meichon. A ou-z-ei pâ ancâ fnì e ou m' mancà jo 'd ŗespé. La fei pâ, la fei pâ, la fei pŗoppi pâ.
E ou s'i eisuià inë lagŗimmë.
Bou touttë icon, la vontavë ancarë lh' fâ lâ guënba e loû pê; ma, can Toun Juzlin ou l'à aougù fnì dë lhou fâ, l'aoutŗë ou lh'à foutù in cò 'd pé ëd su 'l nâ.
-La m'i bion fai, ou s'i di antŗë ié Toun Juzlin. Arioû dougù lh' ponsâ dran. Ieùir l'i tŗo taŗ.
Apŗê ou l'à pŗéi sa mariounëttë ëd sous loû bras. Oul l'à bità icì bâ ëd su 'l planchî pë' lh'mountŗâ a courë.
Pinocchio ou l'érë in pàou ŗëjjou, e Toun Juzlin ou lh' dounavë la man pë' lh' mountŗâ a bitâ in pé apŗê l'aoutŗë.
Cant ou s'i in pàou deigoubì, ou l'à coumonsà a couŗë da souré d'in cairë a l'aoutŗë dou chanbŗoun; apŗê ou s'i saoulà, ou l'à eibèŗ la portë, e ou l'i pasà vî.
Qué por Toun Juzlin ou lh' à pŗou couŗgù apŗê, ma ou ŗibavë pâ a l'atŗapâ, pèŗquë qué poulisoun d'in Pinocchio ou sòoutavë cm'in lhoourò, e, pisquë ou l'érë touttë an bô, ou fazî, s'lâ lòouza dou chamin, tapajjë 'd vin pariàou ëd garoccha ëd bô.
-Plantëllou, plantëllou! ou cŗiavë Toun Juzlin; ma la jon, an viìon inë mariounëttë qu' couŗî cm' i foussë acouŗsià doû caŗabinî, i s' plantavë a la beicâ, e i ŗiî, i ŗiî: ou pouié nhënca ou-z-imajinâ cm' i ŗiî.
Fin final, pëŗ bouneuŗ l'i ŗibà in caŗabinhî qu'avî antandù touttë qué tapajjë; ou cŗiî qu'in poulhon ou l'aouguëssë ŗouttë sn' eitacchë; alour ou s'i plantà ou bé méi dla vî, ou l'à fei foŗsë ëd su lâ guënba bou l'intansioun dë 'l plantâ, për pâ qu'ou fazëssë dezachtŗe.
Ma Pinocchio, cant ou l'à vî dë 'd lon 'l caŗabinhî qu' bouchavë touttë ël chamin, ou l'à ponsà: a vòou 'l coùioùnâ, a lh' pasou ou bé méi dlâ guënba; ma ou l'à fai fougasë, e 'l caŗabinhî, sons fâ jî d'eifoŗ, ou l'à atŗapà pël nâ bou in baroun ëd delicatésë (l'érë in nâ enoŗmë qu'ou sonblavë fai espŗêsë pëŗ ès atŗapà doû caŗabinhî), e oul l'à ŗondù a Toun Juzlin. Ié icì ou l'aourî vouŗgù lh' tirâ laz ourëllha pë 'l couŗijà, ma ponsà cm'ou l'i ŗëchtà mâ, cant ou s'i anavizà quë Pinocchio, laz ourëllha, ou laz avî pâ: e ou vouré sooupéirë pèŗquë ou laz avî pâ? Pèŗquë Toun Juzlin ou l'érë telmonta pŗësà dë fnî sa mariounëttë, qu'ou l'avî eisublià dë lhâ fâ.
Alour oul l'à pŗéi pël coulé, e, tandì qu'i touŗnavon aŗéirë, ou lh'à di, an bŗandon la tétë bou inë èŗë mënasantë:
-Anin a meizoun. Apŗê, a ou-z-aŗonjou mi plâ féta, ou pouié ès sugû.
Pinocchio, a peina ou l'à antandù icon, ou s'i foutù icì bâ e ou vourî pamai couŗë. Dou ton quë Toun Juzlin ou 'l bŗigandiavë, in baroun ëd jon i s'éron plantâ a cairë ë ièllou: l'érë qu'lâ pëŗsouna qu' soun cioû an rollë, e qu' la lou plaî s'interesâ douz afaŗe douz aoutŗe.
E i baŗjaquiavon:
-Por mariounëttë! Il'à ŗazoun ëd pâ vouguéirë anâ a meizoun! Qué Juzlin ou l'i pâ peùî tan gŗasioû qu'eicon: ou vai lh' fouttë tan ëd qu'lâ patèlla!
E d'aoutŗe i dizion bou in pàou ëd meichontizë:
-Toun Juzlin ou sonblë in bŗavë ommë, ma ou l'i magŗasioû cmë toutte bou louz eifan. S'i lh' leison quëllë por mariounëttë plâ man, ou l'i peùî ancâ boun a n'an fâ ëd bô mnù.
Bachtë: i n'on tèlmonta di e tèlmonta fai qu' ël caŗabinhî ou l'à dounà la laŗjë a Pinocchio, e ou l'à mënà Toun Juzlin an pŗeizoun. La vontë dirë quë Toun Juzlin ou sabî pâ s' deifondë, la lh' mancavon lâ parolla justa; ou plouravë cm'in meinâ e ou sangloutavë:
-Maleiroû d'in bottë! E dirë qu' mi ei fai touttë s' qu'ei pougù, pëŗ n'an fâ inë mariounëttë cmë la vontë! A l'aourioû dougù lh' ponsâ dran.
S' qu' l'i ŗibà apŗë, l'i inë ichtouàrë chtŗodinérë. A ou la countarei din loû chapittŗe qu' suivon.

Catŗiémë chapittŗë.

Ichtouàrë ëd Pinocchio e dou Gŗiié qu 'sa paŗlâ: nté qu' la s'. counpŗon quë, ouz eifan pâ tan bŗave, la lou plei pâ quë cooucun qu' n 'an su ancâ mai qu'ièllou, ou lou dounë inë ŗënsannhë.

Alour, eifan, a vàou ou countâ qu' l'i aŗibà apŗê: tandì qu' ël caŗabinhî ou pouŗtavë an pŗeizoun qué por Toun Juzlin qu'avî pâ fai ŗon ëd mâ, qué poulisoun ëd Pinocchio, in cò qu'ou s'i liberà dlâ gŗinfa dou caŗabinhî, ou l'à pŗéi laz eicouŗsia a tŗavèŗ loû chan, pŗ' aŗibâ plu vittou a meizoun. Ou l'érë tèlmon pŗësà qu'ou sòoutavë loû clapî, loû bouéisoun, lâ bialhéra pléina d'aiguë, pŗoppi cm'aourî fai in chabrò, ou in lhoourò qu'aouguëssë loû chasooû ou daŗéirë.
Cant ou l'i ŗibà dran meizoun, ou l'à tŗouvà la poŗtë antŗëbachà. Oul l'à eibèŗtë, ou l'i intŗà, ou l'à bità 'l guiché, ou s'i astà icì bâ, e, bion counton dë s' qu'ou l'avî fai, ou l'à fai in fla.
Ma ou l'à aougù vittou fai a chinjâ d'umeuŗ, pèŗquë ou l'à antandù din 'l chanbŗoun cooucun qu' fazî:
-Cŗi-cŗi, cŗi-cŗi, cŗi-cŗi!
Pinocchio ou s'i fei pooû.
-Qui quë m' sounë?
-L'i mi!
Pinocchio ou s'i vira e ou l'à vî in gŗô gŗiié qu'ou s' gŗapilhavë 'd su la murallhë.
-Dizëmmë, Gŗiié, qui ou sé?
-A sioû ël Gŗiié qu' sa paŗlâ ël patouà douz omme, e la lh'à son-t-an qu'a ŗëchtou isì.
-Ma ieùir qué chanbŗoun icì ou l'i miooû; à ŗeipoundù la mariounëttë, anë-ou-n'on tou 'd souitë, sons ou virâ aŗéirë, s'ou vouré m' ŗondë in sèŗvis.
-A m'n'anarei, à ŗeipoundù ël Gŗiié, ma dran a vorou ou dirë inë vrità.
-Dizé purë; deipachàou mac.
-Maleuŗ ouz eifan qu'i l'obéison pâ a loŗ pëppa e a loŗ mëmma, e qu'i s' n'an van dë loŗ meizoun pŗ'in capŗis. I l'aouron jomai ëd chansë din loŗ vittë. E i l'anaron pâ a Ŗoummë pëŗ s'aŗpantî.
-Por Gŗiié, chantà tan qu'ou vouré e dizé touttë s' qu' la ou plài: mi a ou dizou quë, dman matin ëd bounourë, a m'n'an vàou d'isì; s'a m' n'anëssë pâ, la m'capiterî s'qu'la capittë a touttou louz eifan ëd sé moundë: i m'oblijërion d'anâ a l'eicorë, e, qu'la m'plâië ou qu' la m' plâië pâ, a surioû oblijà dë lh' anâ. E mi, s'ou vouré s' sooupéirë, ei pŗoppi pâ eidê d'eitudiâ; la m' plài ancâ mai atŗapâ loû paŗpalhòs, m' gŗapilhâ ëd su lâ plënta pëŗ pŗënnë louz uziàou din loŗ nic.
-Ou sé in chatiuàn! Ma ou sabé pâ quë, s'ou l'anà pâ a l'eicorë, ou saré in anë pëŗ touttë vot' vittë, e la jon i s' foutton peùî ëd voû?
-Cazàou, Gŗiié dla malourë! à cŗià Pinocchio.
Ma 'l Gŗiié ou l'érë pasian e filozoffë; nou pâ dë s' fâchâ peŗ qu'lâ movéza parolla, ou l'à countinhouà sons bŗamajâ:
-Ma s' la ou pléi pâ anâ a l'eicorë, apŗëné oumon in meitî; fé qu' parî ou pouéiré gânhâ vot' vittë onéchtamon.
-Vouriàou qu'a ou dizë? à ŗeipoundù Pinocchio qu'ou coumonsavë jo a pèŗdë la pasiansë, la lh'à pâ jî 'd meitî quë m' plâië, sof un.
-E carë ou sarî qué meitî?
-Biòourë, minjâ, doŗmî, m'amuzâ e fâ, 'd pé 'd matin ncià 'd neùi, la linjérë.
-Pëŗ tan qu'ou sëppia, ou l'à di ël Gŗiié, cioû sons s'anŗajâ, quëllou qu' fon qué meitî icì, i finison cazi toûsë a l'opitâ ou an pŗeizoun.
-Pŗon gaŗdë a s'quë t' diza, Gŗiié dla malourë! T' sabba pâ s' qu' la véi t' capitâ, së t' planta pâ icì dë m'fâ biscâ!
-Por Pinocchio! ou m'fazé counpasioun!
-Pèŗquë a ou fòou counpasioun?
-Pèŗquë ou sé inë mariounëttë, e, cmë la bachtëssë pâ, ou sé cabousaŗ e pâ peùî bion intelijan.
Pinocchio, cant ou l'à aougù antandù icon, ou s'i aŗvirà cm'inë vipéŗë, ou l'à pŗéi ëd su 'l ban chëpoutòou in maŗté, e oul l'à tirà contŗë ël Gŗiié qu' sabî paŗlâ.
Montû ou cŗiî nhënca dë l'atŗapâ, ma, maleirouzmon, ël maŗté ou l'i aŗibà ëd su la cabosë dou Gŗiié. E quëllë por bechtiottë i l'à nhënca aougù ël ton ëd fâ "cŗi-cŗi": i l'i ŗëchtà eicŗinchà contŗë la murallhë.

Sinquiémë chapittŗë.

Pinocchio ou l'à fan, ou chaŗchë inh'oû pëŗ s' fâ inë oumlëttë, ma, a peina ou l'à casà la gŗeullhë, in pouzin ou sàoutë for dlh'oû e ou pasë vî pla fnétŗë.

Antŗëton la coumonsavë a fâ neùi: Pinocchio ou s'i ŗaplà qu'ou l'avî pâ minjà, ou s'i santì aŗlanquì, e ou s'i ŗondù contë qu'ël viddë ou foun dl'ëchtoumà ou sonblavë in baroun a l'aptì.
Ma, pëŗ louz eifan, l'aptì ou courë vittou; l'i pâ pasà tan ëd ton quë l'aptì ou l'i dvongù fan; ma inë fan qu'ou l'aourî minjà lâ guënba dla tabblë.
Ël por Pinocchio ou l'i anà vèŗ la chminê, nté quë la lh'avî in bŗounsin qu' fazî couéirë ëccaŗon, ou l'à eisaià 'd garâ 'l cubeŗsé pëŗ véirë s' qu' la lh'avî ëd din, ma ël bŗounsin l'érë mac in disen fai sla murallhë; e'l por Pinocchio ou l'i ŗëchtà bèlle nëc.
Alour ou l'à coumonsà a chaŗchâ dapëŗtouttë: din lâ queisëtta qu'éron din 'l chanbŗoun, din deibaŗà, pëŗ tŗouvâ la foussë mac inë cŗoutë 'd pan sëc, in os ŗounjà dou chin, in pàou ëd poulontë mufërontë, laz eipina d'in peisoun, in garì ëd sëreizë; bachtë: ëccaŗon dë bitâ ëd sous lâ don.
Ma, ou l'à pâ tŗouvà ŗon, fŗan pâ ŗon.
An méimë ton, la fan i l'avî pâ l'èŗë dë s' calmâ, bion ou countŗérë, i countinhouavë a cŗéissë: qué por Pinocchio ou fazî pâ aouŗë qu' bâlhâ. E ou bâlhavë tèlmon bion qu'ou l'éibŗî la gourë ncià laz ourëllha; cant ou l'avî fnì dë bâlhâ, ou cŗachavë e l'ëchtoumà ou lh' touchavë loû taroun.
Alour ou s'i bità a plourâ, e, pisquë ou l'avî pëŗdù touttë espouaŗ, ou dizî:
-Ël Gŗiié qu' sabî paŗlâ ou l'avî peùî jo ŗazoun. Ei mâ fai d'm'aŗvirâ contŗë moun pëppa e ëd m'ëscapâ d' meizoun... S' moun pëppa ou foussë isì bou mi, a sarioû pâ an danjî d' murî d' fan. Pâ pëŗ dirë, ma la fan i l'i pŗoppi inë maŗì bèchtië!
A qué moumon icì, la lh'i sonblà ëd véirë, ou bé méi dlaz aŗmaseùira, inë chozë blanchë e ŗiondë: ou l'aouriâ di qu' l'érë inh'oû 'd jarinë. Pinocchio ou l'à fei in sàou pëŗ pŗënnë quëllë chozë blanchë: l'érë pŗoppi inh'oû.
La s' po pâ dirë cm'ou l'i ità counton: la vontë s'l'imajinâ. Ou cŗiî ëd soueimâ, alour ou fazî virâ qu'lh'oû din lâ man, ou 'l touchavë, ou 'l beizavë, e ou dizî:
-E ieùir, mec a 'l cuzinou? A vàou n'an fâ inë oumlëttë? Nàou, l'i mëllhë 'l fâ a la coqquë. Montû a la pélë ou sarî plu boun E 'l leisâ a peina douâ mnutta din l'aiguë? Ma... l'i plu vittou fai dë 'l cuzinâ a la pélë: a véiou pà l'ourë dë 'l minjâ.
Mec ou l'à desidà, parî ou l'à fai: ou l'à bità inë pchittë pélë ëd su-z-in bŗazî qu'avî in pàou ëd bŗazë ëd din; pisqu'ou l'avî pâ ni beûŗë ni euriou, ou l'à bità din la pélë in pàou d'aiguë; e, can l'aiguë i l'à coumonsà a bulhî...tac! ou l'à casà la gŗeullhë dlh'oû, e ou l'à fai pë 'l vèŗsâ din la pélë.
Ma din lh'oû la lh'avî pâ ni blan ni jàounë; l'i saoutà for in bé pouzin plon ëd bounumeuŗ e bion gŗasioû: ou l'à fai inë bèllë ŗiveransë e ou l'à di a Pinocchio:
-Meŗsì bion, mësieù Pinocchio, ou m'avé eipaŗnhà la peinë ëd bequëtiâ la gŗeullhë pëŗ soŗtî. Salù! Dounà peùî bion ël bounjoû a votŗou paron!
Cant ou l'à aougù fnì 'd paŗlâ, ou l'à eibèŗ laz ara, ou l'i pasà pla fnétŗë qu'érë justamon eibèŗtë, e ou l'i dispareisù.
Ël por Pinocchio ou l'i ŗëchtà ëd bô (pëŗ s' qu' l'aŗgaŗde ël materiél ëd soun coŗ, ou l'érë jo ëd bô dran): louz iooû e la gourë gŗan-t-eibèŗ e la gŗeullhë dlh'oû a la man. Cant ou s'i ŗondù contë dë s' qu' la lh'érë aŗibà, ou l'à coumonsà a plourâ, a cŗiiâ, a fouttë ëd cò 'd piàou contŗë la murallhë; ou l'érë deicounsourà e ou dizî:
-Ël Gŗiié, ou l'avî peùî jo ŗazoun. S' a foussë ŗëchtà a meizoun, e s' moun pëppa ou foussë ancarë isì, a sarioû pâ coundanà a murî dë fan. I l'i peùî pŗoppi inë maŗi bèchtië la fan!
E, pisquë soun ëchtoumà ou countinhouavë a baŗboutâ, ou l'à ponsà 'd soŗtî e d'anâ fâ in vî din 'l pàî plu pŗocchë dou siooû, pëŗ tŗouvà coc pëŗsounë charitabblë qu'i lh'fazëssë l'omônë d'in toc ëd pan.