Mérens la raça rasea

   Aiço l'es detz-e-uèch ans que lo primièr caval mérèngues es arrubat a n'acò nòste, aquel es encara viu, ma lo tot de las bestias eura es pres que a trecent: es per aquò que polem ben dire que la raça rasea.

Ben que la socha sie luènh dedins la valada de l'Arièja outa Fois, es pas  lo cas que l'a facha arrubar aiçi, la gent d'ailai parla a nòsta mòda e viu e se guida a nòsta mòda sus i Pirenèus, e lo Mèrengues ben paia amb nosautres que sièn sus l' autra bòina de la nacion occitana.

Tenès ben a la ment que se garda pas una raça de bestiam basta que sie, tutas las raças, vachas que sien, o chabras, o feas, totas son enraiçaas sus lor cant e sus una gent e polem ben dire que aqueste ès lo caval de noste pais, de una gent que es joncha encàra amb de raiç que, per clarasque sien, foron las clhèias de los estats. Coma es lo caval merèngues, aquò que pòl far, lo siu bel parrèisser, se de tot aquò n' en lesets aiçi pres, ieu vuèlh semone-vos lo projècte, las eidèas que son darreire del tot: lo projècte coma era a l'avança e aquo que sien arrubats eura a far.

La nòsta associacion es estaa volgua da cinc del las valadas de la Varacha e de la Maira, tuchis joves (a n 'aquel temps ailai) e encara tuchis alevadors encuei, après, d'enlora a eura, siem arramba a la centena.

Despuei d'aquel temps tuchis ans aven tengut la "Jornada del Caval de Mérens", e sien a la dozena de fachas, e totas amb lo meteis alen e esprit de los primiers bòt. A l'entraa aven chaminat amb las nostas soletas chambas, just qu'a lo 1988, quora la Rejon Piemont a arconeissut lo travalh fach (nos a financiat la tengua del "LibreGenealògic", que aven gardat a la "Associazione Provinciale Allevatori di Cuneo" fin eura), e lo Ministeri de l'Agricoltura francès nos a donat totas las drechas per los regolamènts (concors d'estàlons, comicions tecnicas, etc.).

Se volem encara creisser, coma organisacion, coma nombre de cavals, coma merchat, coma lo tot, chal enraiçar ben de mai aquò que enleven dedins nostas valadas.

Es per aquò que da aqueste an avem volgut liar encàra de mai nosta raça amb nostas montàgnas, e lo "Libre Genealogic" es estat meirat a n'aquò de la Comunitat Montana de la Val Maira, aiçò per concerne l'administracion publica locala dedins nòste travalh e, en bona fin, volem propausar lo Mérèns amb una moda vielha: lo concors de la raça se fasarè dedins la nosta mai antica fiera: la Fiera del Dets a Acelh.

A l'entrada del mes de setèmbre, quora se desarpàva, troples e escabòts, vachas e feas eron da comerci, lo des d'aquel mes, a Acelh; perdua la fiera d'aquel cant, l'avem facha arnaisser coma sit onte semone nosta realtat agricola coma es encuei.

Venetz-nos veire, venetz-nos trobar: saretz benvenguts a far festa amb nos, a far festa a nosta mòda.