Es arribat ent'aquestis jorns en papier dal burèu de l'IE0 (Intitut d'Estudis Ocitans) per una reflexion sus l'occitanisme.

Es una traça que siervare a estructurar una pensada e una linha d'accion per la reunion del Sande 11 de mai a Tolosa.

Se devisa aqui d'en molon de causas. Partem da Robert Marti, president de l'IEO.

La question territoriala.

Dins la situacion que es la nostra, es a dire la negacion de nòstra existéncia, avem a far la pròva quotidina de nostra presencia... E se dins la mager part dels pobles del mond lo territori targa la literatura, nosautres, Occitans nos cal fargar un territòri en començant per la literatura, que demòra la sola manifestacion possibla de nòstre espandi geografic e quitament a bastir un luòc mitic d'existéncia dins la mesura o sèm negats come pòbla dins la realitat de cada jorn.

La necessitat de l'Art coma territori.

D'unes pòbles, nomades, se passan la vida d'un caire del mond a l'autre, segurs de lor existéncia fora de territòris delimitats sus las mapas del mond pòrtan en eles, amb eles lor pròpria identitat... Nosautres, Pòble en quista de la nòstra identitat, sèm aquì "nomades immobiles", amb una tèrra que nos escapa, un pais qu 'es pas lo nòstre, obligats de fargar un mond mitic ont podèm viure una vida occitana fòra de tota realitat. Quand disi fòra de la "realitat quotidiana" vòli parlar de tot aquel environament que parla una autra lenga que la nòstra: lo policièr, lo jornalista, lo postìer parlan occitan soin que dins la literatura, la vida es francesa amb una poncha d'anglés, vaquì la realitat!

Alara qué nos demòra? Entrepréner coma disià un dels nòstres, una crosada lenguistica, organisar la reconquista caparuda del territòri perdut, venir colonisaire aprèp esser estat colonisat... Per qué pas? màs lo prètzfach serà un pauc long...

Avèm una legitimitat: Los Trobadors, una legitimitat mondiala recenta: lo Prèmi Nobel de Mistral.

Nos demorà, ara, a nos fargar la legitimitat del sègle XXI, aprèp los Molin, Bodon, Lafont, Roqueta (que ça que la contunhan) nos cal anar dins totes les territòris de l'Art, sens exclusivas, sens censura que nosautres, sèm venguts pro pìots o pro colonisats per nos auto-censurar, de paur de balhar un image negatiu de nòstra cultura. Una cultura bastida son que sus una elita, es una cultura mòrta... Cal tornar prene pé dins nostre poble, sens paur e sens vergonha, cadun amb son biais e sa fòrça...

Se pol dir que ja mac d'aquesta entervecion de Robert Marti i n'auria de causas da dir per nostras valadas. La lenga occitana d'ici muer jorn per jorn sensa que deguns bòuge, a part fichar lo baston dins las roas a n'aquei que vòlon far carcaren.

Passem avura a l'entervencion de Joan Sibille, president de l'IEO-Paris.

Me sembla que d'uneis evolucions actualas de la societat francesa pòdon ésser una chauça per l'occitanisme a condicion que l'occitanisme se posque tornar estructura e presentar un projecte clar que siegue a l'encòp ambiciòs e realista.

Per agandir a quanquaren, lo movement occitan ne deu acabar amé sei divisions e aver un projecte culturau totau; es a dire que lo monde ne posquen traire de valors eticas, politicas, interctualas que leis ajunden a viure (dins aqueste amira lo cultural ven mai politic que lo politic).

A ben rason Sibille, e lo Moviment occitan se pausa ren corna novel model de societat à deguna chansa d'arribar a carcaren de positiv. Lo sentiment occitan es ren carcòsa d'utilitaristic, ma sierv dran de tot a la persona per la sia vision dal mond.

Es a la ribauta Claudi Molinier emb'una contribucion personala dal titre: "Per una region occitana autonoma".

I a un domeni ont la reflexion partis pas de zèro, es cò qu'es del registre de l'organisacion.

Lo malhum occitan mai organisat es nòstre Institut, ambe sos estudis, ara que se tracha de produches, mas es aqui: es pas de pantaissar que de butar per de seccions ambe lo centenat de sòcis, de far dintrar e doncas de dobrir l'organisme e d'autras associacions.

Lo nombre e la representativitat son a l'òrdre del jorn.

Avèm l'embrion de servicis portaires ambe nòstres sectors edicion, difusion, animacion, musica e arts plastics que cal far melhor coneisser, es a dire dobrir al monde del deforà.

Es de remarcar que se trachar pas mai d'ensenhament en cò nòstre, es benlèu que l'escola es plan  malauta dins son embarrament patologic!

Urosament que i a  lo buf "calandretas".

Per cò qu'es de las activitats, daissampas lo terren vuèg e nus: en ma ide cò qu'es la rason de cada sector, i a de mornents d'experimentacion. Sia del tipe, còp de punh, coma n'es estat lo collòqui d'Albi, sia de practicas qu'an per tòca lo long tèrme, coma los projèctes de la de la seccion Lengadòc en direccion dels joves e d'activitats esportivas localas (tambornet, jostas, bovina) o los projèctes de la seccion de Tarn sus las relacions cultura-economia.

S'afortir e se dobrir es lo segond punt a l'òrdre del jom.

I a una evolucion dins las mentalitats: la vergonha prigonda dels "arrierats mentals" dispareis al benefici de l'indiferencia de la "bòf-generacion". un foncionari de l'Educacion nacionala te ditz sens cap de geina "L'occitan je m'en tape".

Mas aqui tanben d'emergencias que, se pareission evidentas nei l'èran pas i a quauques annadas. De panéls de signalisacion en occitan, de drapèus dins la trilogia Europa, Franca, Region, una apropriacion de la modernitat jos la forma de la musica identitaria rap (Massilia) del rock, (Bigaròc), de la creacion plastica (mòstra de Flor Enversa) e de manifestacions qu'interpèlan nòstras idèasà-recubudas; pensam al trabalh de Castan e sos exemple, a l'Universitat occitana d'estudi a Nimes. Lo tabléu es pas tan negre coma lo cresiam.

Se lo fenomèn de massa es pas al rendètz-vos, lo voler, la fe, la determinacion, l'intelligencia e lo coratge i son.

Que demander de mai dins aquel monde de larvas consomairas plenas de glucids, de colesteròl e de l'angoissa de ne crebar soletons dins un canton desodorisat!

Bastir la relacion als autres.

Per tot aquò lo ròtle novèl de IEO se pausa come una evidencia (e parlam del ròtle de l'IE0 percò qu'es pel moment lo sol esplch un pauc coërent del movement occitan).

Cal que la i a de punts fòrts de conscietisacion, valdria Melhor parlare de clòsques durs. Sia d'organisme ambe lor praticas, coma l'I.E.O., coma las calandretas, coma los partitis politics occitans, coma lo S.O.E.

Las reflexion de Claudi Molinier son ben enteressantas e io pensi que tamben las Valadas occitanas orion carcòsa a dir sus acò.

Chalaria que ici en co noste, carcun taques mai a rasonar, e meme sumiar na brisa fasaria pas de mal!

Passem a la deriera entervencion de J. Peladon de Nimes titolat: "Los mejans de l'eficacitat ".

Per ieu es mestièr de trabalhar amb nòstras mejans mai dins una estructura mai efícaça. Internacionalisar, europeanisar l'I.E.O., òsca! mai aquò se dèu apie jar sus una basa solida.

Prepausi pas de cambiar d'estatutmai de tornar definir los ligams: cercles, despartaments, regions, nacional.

Las potingas

Tornar estructurar l'I.E.O. passa per una coordinacion vertadìera. S'agis pas parlo burèu o lo C.A. Nacional de butar son nas dins las activitas d'unas seccions o cercles, cadun dèu servar son autonomia e demòra mèstre en cò sieu.

Mai aquò empacha pas que podrem pas cal afortir l'imatge d'Occitania se cadun demòra dins son canton e avem besonh d'accions a un escalon mai gran regional e subretot interregional.

Aquela jornada de l'11 de mai a Tolosa deu veire la presencia de la seccion IEO-Valadas occitanas. Chal arribar a n'aquela data apres una seriosa a profonda descucion en co noste.

Prepausi que lo numre venent de Ousitanio Vivo prene en charge un debat sus la situacion de l'occitanisme encui dins nostas valadas:

-la situacion de la lengo occitana es dramatica. Qua far?

-perque en jove des  nostas Valadas devaria s'indentifiar embe l'Occitania?

-que valor e contengut donar encui a la paròla Occitania?

D'aquo qu'ai reportat pensi pòsse aver de materia enteressanta per durbir una descutida.