Na nasiun lei na zono geugrafico 'nte la pupulasiun es üniò da na steso cültlüro, da la memo lengo e da tut n'ensemu de tradisiun, edücasiun, mentalità e maniero de entender e viòure sun ezistenso.

Secuntre 'nte y-es geugraficament piasà, na nasiun pol cunservar miei din lu temp acò che la diferensio das' autres, bele se puliticament y-es dirigiüo da d'autre.

Din lu cas de nuostro nasiun usitano, pa mac y-es està sempre tero mesprezà, puliticament dividüò e tero de bataio per y estat vezin, ma decò scazi sempre culunizà per soche regardo lu ciamin de sun ecunumiò e de sa cültüro.

Tetün la sempre deougü esser de gent ben testardo perchè bele ei mez de tut acò e aprez en trupel de siecle, nuostro nasiun cuntinüò a ezister e digün pol negar les màrches che y don drecc a n'achel nom.

Ma cumo scazi sempre la capito, i stat culunizatur cundiziunun e 'mpunun lur "siviltà", e les nasiun culunizà e pü debles, pion, pion cedun sut a n'achel pes che vol es destrüire.

N'ecunumiò che preizuniero din de piciot cunfin e cuntinüament atacà da de fuoro, pol pa se renuvelar, es destinà a la muort... E 'mbe acò na cültüro atacà da tüci cont, che deòu cunservar e pol pa püs crear perchè achel esprit che la susteniò, la memo fieresso des generasiun pasà vai en cedont dron achelo lavoncio che lei aribo la far pareiser surpasà, vieio, da leisar...

Din i drier 50 ann les gheres e l'emigrasiun on dezvuidà nuostres valades...

I capital furestier on destrücc e sfigürà de pais entier en dizont che i purtavun de travai e de soldi....

I partí pulitic de l'estat che nus culunizo, on sempre ben prumetü de ajüar a nuotres pupulasiun, ma scazi sempre conte y-avion agü lu vut i se nen dementiavun, e 'mbe lur apog 's riciesses d'aighes, mineral, erbes türisme ecc. nus veniòn rubà senso nus dunar digün avantage.

En partont da tutes achestes cunstatasiun, 'mbe I'ajüt presius de n'ome, F. Fontan, che à dedicà sa vito a la bataio per delibrar les nasiun culunizà, che à sabü dunar sa pasiun, sa fede pulitico e sa preparasiun per soche regardo nuostro nasiun, nuostro minuronso etnico, es neisü lu M.A.O. fundà da el e da n' grüp de gent pü sensiblo ei prubleme.

Da na partiò d'ann lu M.A.O. travaio seriament din nuostres valades usitanes, en creisont cumo travai pulitic ei puncc da esser l'ünic riferiment serius per achie che se sentun e creiun din l'ideo usitano, e tetün n'alternativo sèrio per achie che 'nte i partí de l'estat italion on pa püs fidücio.

Embe lu travai pulitic lu MAO s'entren a far en gros travai de riaprupriasiun cültüralo per valurizar miei e jüstament nuostro siviltà e per dunar a i usiton tüci, rezident din 's valades u emigrà, la pusibilità de la cunuiser e de la viòure miei.

Achest jurnal es l'espresiun publico dei MAO, surtut per soche regardo la part pulitico; as dedicà a tüci achie che ei prublemo usiton sun enteresà, apasiunà, che dedin achelo bataio volun aver na part vivo.

Ma surtut as dedicà a la gent de nuostres valades, gent simplo e suvent senso na grondo estrüsiun.

Vulencu pruvar a far d'acheste jurnal surtut n'amis de nuostro gent, n'amis lezü e capì da tüci, e 'nte tüci en maniero simplo polun parlar e far cumo-co cunuiser lur prubleme?!?

Blòu achelo la seriò üno des pü grondes manieres de far usitanisme, parlar a la gent 'mbe lur lengage e cumensar cumo-co pion, pion l'obro de sensibilizasiun el prubleme «de tüci»

 

 

Tunin Besun