La 28 da mê de stembre, siu anà â Vielar a vê ün spectacle d'ün grup piemuntezisto «Li Brande », ch 'avio giò fait üno suareo â Pral en auto Val San Martin.

L'ê pâ che la cültüro piemontezo me enterêse bien, da mument che ma lengo maternello l'ê l'usitan  de la Val San Martin e lu poc de piemuntê che cunuisu l'ai emparà pi tar cant anavu â l'eicolo  â Pineirol, ma me semiliavo giüst sentì soc chetti piemuntezistes cuntiaven.

D'abort, il an perlà de la difezo de piemuntê drant â l'avançar de 'Italian, e fin eisi eru d'acordi,da mument che cunuisu de gent per chi lu piemuntê ê verament endispensable,ma al degü vitte ciambiar d'avis curo ai vit li sügiets de lur spectacle.

En effet senso pi<>liar üfer<>ament puzisiun per uno linho puliticco particüliero, i fezien pasà ün meparticüliero, i fesien pasa ün mesagge de prufundo devusiun a la mural benpensanto.

La parolla prununsià eico nöit , büta en gulo a n'emporto cal puliticant, e pa en chello de gent, che, en prinsippi, se batto per la difezo d'ün pople e de sa cülturo, serin itâ cunsidera übertament reasiunaria.

Ën to enca dire che l'espectacle ero fait de ciansun e de puizia.

Mi pensu che tut soc se trobbo sü chetto tero po êse süjetde puizio, ma curo en se batto per «salvar üno cultüro d'en pöple» a mun avis , e'n daurio de co serciar de se ucüpar de la cauza de la regressiun e lento mort de chetto cültüro e n'en far l'uget de tutto fuormo de literatüro.

Ën po far de trê bella cumpuzisiuns sü d'ün paserot tuà da uno macchino u sü la manelhio d'üno porto, ma la liricco persunalo po pâ êse la suletto mutivasiun d'üno literatüro en prinsipi de reneisanso, e risco en la pi part di cas de devenir   

üno retoricco barocco.

Beche lu spectäcle cuntinüavo me siu de co rendü conht che li Brandé avien gi de respet e de cunsiderasiun per tutto co gent che viu en Piemunt ma che parlo pâ piemuntê.

Il an tut fait cum se tutto la val Clüzun e San Martin parlesen lu dialet de Türin, e il an ignurà l'ezistenso memo de la lengo d'oc de ma lengo, e, tut eison, en ma valaddo.

A chet punht ai clarament agü l'empresiun che li Brandé se batesen pâ per la difezo d'üno cülturo, da mument che il eitufaven la mio, chello usitano, e en ma Valaddo, ma che i söimesen pitost de reltablir ün cit stat piemuntê, oub üno buno velio mural e cutümmo de vitto e oub ün dialet, chel de Türin, destinà a dvenir lengo nasiunalo e a eicrazar tuto autro fuormo d'espresiun lenghisticco.

Ma siu verament lta deigüstà curo ai auvì la puizio «'p singrot», cge, fezent levo sü d'ün cert risentiment pupular contro li «Singres», meiprizavo chetto raso, cunsiderà laddro e groso unto per la sucietà.

Ma mi pensu che'en chetto sucietà lhi ei siê d'unta ben mai grosa che li Singres: me riferisu a lh scandalles, da petrolio a l'afâ Lockeed, che sun aribà fin a tuciar lu prezident de la Republicco.

 

P.W