Ëntër lâ noumbrouza e manhificca simma dë nòtra Alpë la lh'à sëguramënt lou Gran Paradî, quë s'aouso, soulèbbre e poudëroû ooub sî 4061 mèttre, ëntër lou Piamount e la Val d'Aousto. Ëdcò

noumbrouza soun lâ loucalità, dount la së po amirâ, ma a moun avîs lou post mëlhour l'ê la pradarìo dë S.Oùërs, cant d'îtà ilh ëmbraso lou paî dë Cogne ooub sî couloûr eiclatant. Ën efet l'ê d'eisì qu'ài vît për la primmo vâ lou Gran Paradî ënt â 1971. Avìou dësidà ooub moun om dë fâ dooutréi joùërn de vacanso a Cogne, përqué noû voulìën vê lou Parc Nasiounâl dâ Gran Paradî, l'ëndescutibble rènnhe dî bouqëtin e dî chamous. Më souvénou quë cant nouz an pilhà la vìo për Cogne, qu'î coumënso un poc aprèe d'Aousto, nouz èrën un poc ezitant, e forsi ëdcò

deludù, përqué la valaddo èro bién eitréito e rouchasùo e d'vê la lh'èro d'ëstraploump sû dâ tourënt Grand Eyvia, quë ënt â patouà dë Cogne la sinhifico Grando Aigo. A noû la sëmilhavo pâ d'èse ënt la Val d'Aousto, ma d'èse sû për notro val Germanasco për anâ a Prâl.

Ënvècche cant, aprèe uno vinténo dë Km, noû soun aribà eilhaout a 1534 m d'aoutituddo, lou paizagge quë nouz an vît, â nouz à chavà lou fla, përqué la valaddo s'ubrìo e Cogne i së vëìo coûjà ënt uno vàoudio amplo e bién flûrìo: proppi la pradarìo dë Sant Oùërs, quë a la viroun il avìo, coum uno bèllo courouno, lou vèrt dî bôc e lou brilhâ dë lâ mountannha cubèrta dë néou, dount ërzaltavo la simmo maestouzo dâ Gran Paradî. Nouz èrën talamënt ënchantà da quëlla b'lëssa, quë nouz avìën dësidà dë peui tournâ a Cogne l'ann aprèe ooub notro famillho. Përqué nouz avìën ëdcò troubà un oubèrge ooub un nom, quë s'adatavo bién â post: lou "Bouquëtin" e sî prouprietari - Santina e Silvio Garin, qu'èrën om e fënno - ilh avìën lou doun rar dë saoupê aculhî lî cliënt ooub souén e grasio, dë fa amichisio, coum l'ê îtà për nouz aoutri e për notro famillho.

Ën efet da quê 1971 nouz an toutìo fait nòtra vacansa â "Bouquëtin", ënsëmp a nòtri meinâ, peui marià, a lh'amîs e d'ëndrìe ëdcò ënsëmp ai nëboù, quë parélh dë noû î volën bén â paî  e â Parc. Ënlouro mousù Silvio s'ocupavo dë fâ da minjâ e â cuziniavo dë gustouza pitansa loucala, ëntërmëntìe quë madammo Santina tënìo përfetamënt ën ordre lâ 18 chambra dë l'oubèrge. Lou filh Lorenzo, qu'avìo apéno 15 ann, â lî ajuavo jo a sërvî ënt la salo a minjâ. Ilh èrën uno famillho admirabblo, quë fëzìo ooub pasioun soun travalh e il ëntërtenìën souvënt lî cliënt ooub lour ëstile dë vitto: franc e alèggre. Më souvenou quë a la bâsouro - e ën vacanso la së tardo a anâ durmî - Silvio e Santina nouz ëntërteniën ënt la plasëtto, qu'èro dënant l'oubèrge. Î noû countìavën lour tradisioun, coum quëllo dë la "Vëlhâ", quë d'îtà î s'ërmëmbravo lou lonc dë lâ via dë Cogne, dë lour mountannha e dë lâ miniera dâ fère, dount Silvio avìo ëdcò travalhà e quë nouz aouvìën lou soun dë la siréno lâ matin a 7 oura, përqué ënlouro laz èrën ëncaro ën atività.

E peui î noû parlavën dâ Parc, dî chamous e di bouqëtin, dî refugge dë mountannho e dë  lâ noumbroûza proumënadda quë lou paî oufrìo, e souvënt î parlavën ëdcò lou patouà dë Cogne, uno lëngo franco-prouvënsâlo, quë ëncâ euiro il ê bién difuzo ën toutto la Val d'Aousto. E naturalmënt nouz èrën bién ëntërësà, méme së nouz ëntendìën pâ toutta lâ parolla, përqué lou patouà dë notro val Germanasco al ê un poc difrënt.  Peui î nouz oufrìën lou café a la valdoustano dint la tradisiounâlo couppo dë l'amichisio, qu'èro dë bôc bén t ravalhà. E jouiouzamënt mousù Silvio â noû la pasavo ën dizënt: "Noû la dëmandën couppo dë l'amichisio, përqué lî p'chitti béc dount noû bevën î soun poqqui e noû bién 'd pi a béoure. Parélh së fin euiro nouz èrën pâ amîs, noû lou dëvenrèn sëgur!"

Mi, lou café bulhënt ooub lou licour, e peui flambà, â më plaìo pâ, tantutun n'ën bëvìou un poc, përqué î dëziravou partisipâ a lou rite dé l'amichìsio, méme së avìou calc dubbi a beoure apre lh'aoutri. Ma èrou pi jouvo e pâ tant difisiouzo coum euiro. D'unâ vê, cant ilh anavo pâ juâ a la belotte ooub saz amiza, la lei partisipavo ëdcò madammo Sofia, la maire dë Santina, quë tuti noû noumavën nonno Sofia, coum ën famillho. Ilh èro uno donno sampre bién butâ e grasioûzo,  qu'èro îtâ ourfëlino a 7 ann e ilh avìo pasà la jouvëntù a travalhâ e fazënt ëdcò la përsouno 'd sërvissi a Milan, da 'd famillha riccha e gëntìëla, ma ilhe i patìo talmënt d'èse leunh da Cogne, quë i dizìo: "Së veguése për lâ via dë Milan calcun dë Cogne, méme së terificant, brut e ëstrasà, l'ëmbrasërìou moc përqué al aribbo da moun paî!"

Ënt à 1931 nonno Sofia avìo marià Pietro Jeantet, un boun muròou dë Cogne quë fëzìo ëdcò la guiddo alpino për lî touriste, surtout anglê, quë voulìën mountâ â Gran Paradî. Maleirouzamënt noû l'an pâ counouisù, përquè al èro mort ënt â 1965, ma nonno Sofia countìavo quë l'èro un om e un paire echesiounâl, atachà a la famillho, un boun chasòou e ooub bién dë forso.

Coum la së vé ënt uno fotografìo, ëncâ euiro pëndùo ënt la salo për deigeuinâ, dount la lh'à lou donn ëntërmëntie quë fai lou "Presentat-arm" ëmbrasant lou mourtìe pèzant 130 Kg, â tëmp qu' â fëzìo lou sòoudà ënt l'Artilharìo pëzanto. L'ê îtà lou donn Pietro ooub nonno Sofia a bâtî l'oubèrge "Bouquëtin", përqué ilh avìën ëntuì quë lou torizme sërìo îtà uno ërsoùërso për l'avënî dë Cogne e surtout për Santina, lour unicco fillho.

L'èro lou 1951 e Santina avìo 13 ann, cant ilh avìën ërbâtì un téit vélh e uno vëllho granjo ënt la part d'soubbre dë Cogne (ën lour patouà: Sounveulla), për coustruî un p'chit ma bél "Oubèrge ooub aloch" dë 5 chambra, ëmbeliâ ooub d'ëmpara dë bôc sampre garnìa dë flour e butâ sû dui plan, quë nonno Sofia tënìo ën ordre ënsëmp a la cuzino, qu'èro â plan tërén. Peui lh'ann 1960 soun aribà, cant Santina e Silvio, jo marià da calc ann e jo parënt dë Lorenzo,  avìën dësidà d'ëngrandî l'oubèrge,  aousant la coustrusioun 'd dui plan e dë fâ tùtî dui lh'oubërgiste. Mousù Silvio s'èro lichënsià da la miniéro e al avìo ëmparà a fà da minjâ, parélh nonno Sofia avìo pougù quitâ poc a poc dë fâ la cuzinìëro për ërpòouzâse, përqué ilh anavo vër lhi 70 ann.

Maleirouzamënt ënt â 1973, për un proubleme dë malatìo â queur, Silvio avìo dëgù plantâ eiquì dë fâ lou cuzinìe e trasfourmâ soun Oubèrge ën Meublé, fazënt moc pi "la chambro e deigeun", parélh lî cliënt dëvìën anâ foro për minjâ dînâ e sino. Për noû lâ coza cambiavën pâ, përqué nouz èrën jo trop afesiounà a la Famillho Garin për abandounâ "Lou Bouqëtin". D'aoutro part minjâ èro pâ un proubleme, përqué ënt â paî la lh'èro bién dë rëstourant e dë roûtisaria. Mousù Silvio peui èro tan' grasioû ooub noû quë cant moun om e lî meinâ anavën calc vê pëscâ lâ troùita, ënt  â tourënt quë calo da Lillaz, â s'oufrìo dë fâ-lâ còire ënsëmp a dë bouna triffa fritta. Aprèe quë noû laz avìën poulidâ ënt la baracco, quë ënlouro èro ën faccho a l'Oubèrge e quë arënt lei avìo un p'chit ort, dount créisìo uno béllo e ëdcò bouno saladdo. Euiro la baracco e l'ort i lèi soun papì. Â lour post la lh'à un garage e un p'chit poustégge, fait coustruî calc ann aprèe quë Lorenzo, ënsëmp a sa fënno Cinzia, avìo coumënsà a ocupâ-se dë l'Oubèrge, përqué Silvio e Santina voulìën anâ ën pansioun.

Parélh ënt â 1995 nouz an vît "notre Bouquëtin" cambiâ un'aoutro vê e sëguramënt ën mélh, përqué toutta lâ chambra soun îtâ ërbâtia, ënsëmp a la mansardo, ëmbelìa ooub dë meubble pi moudèrne e toutta doutâ dë televizioun e telefonne. L'Oubèrge, sampre moc ooub "la chambro e deigeun", â pasavo parélh da un'eitèlo a tréi eitèla e a s'adatavo a lâ coumoudità pourtâ dâ prougres. Maleirouzamënt ënt à 1995 murìo edcò mousù Silvio, a 30 ann just da la mort dâ donn Pietro e a 7 da la nonno Sofia.

Dë qu'lî tëmp eilai rësto moc pi Santina, ma Lorenzo e Cinzia ilh an pâ abandounà la vio dë lour parënt e î countinuën a ërsëbbre lî cliënt ooub grasio e simpatio. Ooub noû peui î soun d'amîs veritabble e, mème së î soun pi jouve, î nouz ounourën dë lour coumpanhìo e dë lour counfidensa, quë nouz ërcambìën voulountìe. Ma surtout î nonz ounourën....e ouì, la vai ëdcò dît: ooub lou rite dâ café!

Lou rite dâ café èro coumënsà ënt â 1974 e l'èro lou moumënt quë noû së fërmavën a dëscoure ooub Silvio e Santina, përqué, aprèe d'aguê minjà foro, noû pilhavën lou café ooub lour, fait ooub la cafëtìéro e eilonjà - la së fai për dire - ooub la galhardo grappo dë Silvio.

E bén ëdcò Cinzia e Lorenzo an counsërvà quëtto tradisioun e noû oû lî n'ën soun bién ërcounouisënt. Coum noû soun ëdcò ërcounouisënt përqué î nouz ëmbrasën cant nouz aribën, përqué i squèrsën sû dë la Juventus e dâ Turin (sicoum Cinzia tén për la Juve e moun om për lou Tôr), përqué ilh an pasiënso për notri proubleme e notri souvënî, quë soun pâ poqqui aprèe 36 ann. A lour vai ëdcò notro ëstimmo, përqué ilh an zamé ëdmëntià sa prouvëniënso mountanhino e, coum bién d'aoutri coumpaizan, ilh an pâ quità dë travalhà la tèro, méme së il an coumënsà dë nova atività pi rënditabbla, liâ â tourizme.

Ën efet î countinuën a cultivâ lî champ, plantâ triffa, curâ lou jardin e talhâ l'èrbo. E lour filh Massimiliano, qu'à jo 24 ann, al ê talmënt pasiounà dë lâ vaccha, spechalmënt dë  lâ Reina dâ coumbat, quë al à pâ pòou d'anâ ënt â tèit, ëdcò përqué lou drìe Deinâl î lh'an ërgalà proppi uno bèllo Reino. E sëguramënt quêt amour, quë la famillho Garin e lh'abitant dë Cogne an për lou tèro, al à fait dë manièro quê lou paî rëstèse meravëlhoû e bén tëngù, coum noû l'avìën vît ënt â 1971.

E l'ê ëdcò për amour quë noû tournën tu' lh'ann a Cogne, përqué la lh'à rién dë pi bèl quë aouvî lou sîcle dë lâ marmotta sû pér la Valnontey ou countëmplâ lî bouquëtin ëntërmëntìe quë pâturën sû dî vèrt plouvënt dâ Col Lauson. Ou ëscrutâ ooub lou binòcoul, da la plasëtto dë "notre Oubèrge", lî chamous, quë a la cricco dâ joùërn, î courën lhàout, sû dë la platto dâ mount Herban.

Coum la lh'à rién dë pi câr â queur quë tournâ châc ann â "notre Bouquëtin", për ërtroubâ, coum sampre eiquì â plan tërén, la p'chitto salo dount noû pon ëstâ-se a chacharâ coum uno vê, cant la lh'èrën ëdcò lî meinâ, quë juavën a lâ carta ooub lh'amîs e Cinzia. E ërvê lou vélh rouét e la vëllho caréo dë nonno Sofia, dount pi nun a së sètto, përqué ilh ê jo un poc trantoulhanto e pâ gaire sëguro. Ma Lorenzo e Cinzia an voulgù quë rëstèse eiquì, ëntër lou soufà e lâ poultrouna nova, proppi dount la nonno s'ëstavo për dëscoure ooub lî cliënt, ënt î drìe ann dë sa vitto.

Përqué quëllo caréo veuìdo î fai souvënî a lour, e ëdcò a noû, la vitto d'uno donno ëspechâlo e inoubliabblo: nonno Sofia, quë ënsëmp â donn Pietro, ilh avìo bâtì, pi dë 50 ann pasà, l'Oubèrge "Bouquëtin", quë noû ënqueui - coum vélh amîs - lh'aougurën dë pouguê sampre èse lou "Bouquëtin" pi amà dâ Gran Paradî!"