Barbo Toni Saquét al avìo uno fënno dë quëlla qu' l'ê mélh perdre quë troubâ. Lou meinagge familiâl d'notre boun-om al ero funëstà da d'continua ruzia e lou bel l'ero qu'aprèe d'aguê ben ruzià, sa fënno li tënìo lou brounchou per de gioùërn e d'ësmana. Bar' Toni qu'ero fait de toutto aoutro pato â nën sufrìo, ma la lei ero nhente da fâ, sa fënno countinuavo a fâ-li fou muzou coum së nhente fouse plantant-lo eiquì moc aprèe d' bien dë tëmp.
Lou fenomenne s'ê prëzëntà 'dcò l'aoutre gioùërn.
Bar' Toni al à agu da dire ooub sa fënno për uno «ballo da nhente» e illhe, coum soun sòlit, aprèe d'aghê-li-nen dît dë queuita e dë crua i s'ê sërâ ën sa greullho e la lh'ê papì îta nhente da fâ a fâ-lo parlâ. Bar' Toni ero proppi stouffi. Pasiënso encaro li gioùërn d'uvern qu'â 's pouìo counsoulâ a parlâ ooub lî vëzin, ma aribant a la neuit, cant i s'ërtiravën tütî dui soulét a vëlhâ ënt â teit dareire a cuou d' lâ vaccha, alouro lou tormënt â 's fëzio pi dur. Sa fënno 's butavo sout â lumme a petrollho a fâ la chaouso e notre paoure
Bar' Toni, ëstà 's l'eicanh dapè d'illhe, al avìo bèe fâ a parlâ. Sa fënno li dounavo pâ d'amënt, sa fënno l'inhouravo.
Alouro, deicounsoulà, â s'anavo eitrivachâ ënt â baroun dë jas dapè 'd la riano e poc a poc â s'ëndurmìo. A s'ërvelhavo plen dë freit a meità 'd la neuit (sa fënno s'ero giò anâ coujâ sënso naturalment li dire nhente). Bar' Toni aribant ënt la stansio freido â se deivîtìo 'd couërso e 's fichavo ënt â leit jalà dapè sa fënno qu', për fâ-li rabbio, avìo pousà bâ dâ leit la boulhotto 'd l'aigo chaoudo qu' avìo sërvì a eichaoudâ-li la niccho. Naturalmënt, prim qu'â pouguése pilhâ sonn, la lei pasavo ben dë tëmp e notre brav-om â pensavo e pensavo ën cërchant la maniero 'd counvince sa fënno a papì li fâ lou muzou.
Uno neuit quê coum â sòlit â «troubavo lonc» ënt â leit ëd glas, la lh'ê vëngù uno dë qu'lâz idéa qu' l'ê dire poc a lâ troubâ luminouza.
La neuit aprèe, lî dui eipoû së soun troubà coum d'abituddo tutî dui soulét ënt â teit sout â lumme qu' flairavo lou petrollho. Mentre la donno, mutto coum un pes, î tacounavo, Bar' Toni en pensand quë, së soc al îtavo për fâ fouse pâ rusì, al aourìo papì fait nhente d' aoutre, prim â s'ê butà a parlâ, ën li d'mandant soc ilh'avìo fait durant lou giouërn (él al ero anà â Prie a pourtâ a moulinâ un baloun 'd granét për fâ la poulënto). Ma l'ero coum battre un cho plantà ënt uno peiro. Sa fënno ilh'ero mutto coum un'oulo e Bar' Toni travalhavo ën van. Alouro â 's dëciddo 'd butâ ën praticco soc al avìo pënsà la neuit anant. A vai dapè dâ boui dâ puërc, qu'avìo uno parando 'd ramma ëd bés e â deitacco da la feisino un touquét lonc douâ poûjâ. Peui, â touërno dapè sa fënno, â se setto 's l'eicanh quë serv' a mouze e 's butto a sërnî lâ feullha qu' soun spatarâ plou sôl. Sa fënno aprèe calqu' minutta qu'â fai eiquen, ilh' aouso la teto da soun travalh e beuico soun om. Ilh' ê pléno ëd curiouzità, ma î vôl pâ qu' la sie la dito 'd ceddre e fai finto dë nhente. Soun om ëntant â countinùo a meuirâ lâ feullha e oou lou panas 'd l'eulh â beuico sa fënno ëstâ sout â lumme a petrollho.
«Î déou ceire - â pënso - î déou d'mandâ-me soc faou»; e ëntant â countinuo a travalhâ ooub lou bôc. Për qu'lo neuit lou piegge ê pâ rusì. La donno, belle qu'î sie pléno ëd curiouzità, î s'ê pâ laisâ tirâ. La neuit aprèe, notre Bar' Toni â tacco touërno a virâ feullha. La neuit ê soumbro, foro la ven néou, uno suitto subblo 's dâ cubert. E laz oura â pasën plan planot. Vers méso-neuit, la donno nën po papì: «Sê-tu vëngù mat?» i li dì alouro, ën lou beicant ën la peiro 'd lh'eulh. Bar' Toni, qu'atëndìo moc eiquen, li reipount: «Cërchavou ta lëngo».
La lesioun ê servìo. Da ënlouro notro donno ilh'ê cambiâ e uno novo vitto ê coumënsâ ën qu'lo famillho.