La bourjâ 'd l'Eirëtto l'ê la pì aouto 'd Ruclarét ënt la coumuno dâ Prìe. A jouërn d'enqueui la lei îto moc pi uno përsouno qu' travallho la tèro ënt lî moumënt qu' li soun laisâ libbre dâ travalh coum ouvrìe a lâ minna ëd talc ëd la Janno. Uno vê, forsi 70 ann pasà, l'èro pa parélh. Lâ cattre meizoun ëd la bourjâ èrën puplâ da cattre famillha qu' ruscàvën dur për fâ lou fen qu' sërvìo a mantënî l'uvèrn uno vacëtto e calqu' chabbro qu' fournìën lait e bur e per culhî dui ou trei quintâl ëd triffa. Lou soldi èro scars ën qu'tâ meizoun d'aouto mountannho e, për ërchampâ calqu' soldi ën pi l'uvèrn, lh'om anàvën ën Franso a travalhâ a pan 'd patroun. Lâ donna, lour az anàvën coum nourissa a alaitâ lî meinâ d' lî 'snhouri. Carcun î s'ëndustrìavën â paî ooub 'd travalh un poc stranou coum sounâ lou viouloun. Alouro coum euiro, qui sabìo sounâ calqu' ëstrument al èro ërcërchà për ralegrâ la gënt cant la lei èro ëd fèta ou ëd nosa. Basto qu'ân saoupése sounâ trei "courenta", dui valser e uno pouelco e notr'om â povìo èse sëgur qu'al èro mandà toutta lâ diamenja ou d'un caire ou da un aoutre.
Barbo Jan, qu'îtavo a l'Eirëtto, al èro un dë quëlli. El al avìo ëmparà a sounâ lou viouloun e la diamenjo la lei èro sampre calqu' jouve qu' lou venìo mandâ për fâlou sounâ a lâ fèta da bal qu' së tënìën ën calqu' granja ën lâ bourjâ dount la lei èro ëd fillha da mariâ.
Bar Jan d' l'Eirëtto, coum al èro counouisù da tuti ën val Sammartin, al èro pancaro tant vélh ma nhanco pi tant jouve (al avìo moc uno caranténo d'ann), la damenjo aprèe mes-jouërn a s' nën partìo ooub soun violoun laissant sî meinâ ëncaro cit (al avìo përdù sa fënno qu' èro morto calqu' ann prim, aprèe aguê ciëtà soun catrième filh) soulét a gardâ meizoun e a cudî la vacëtto e lâ chabbra. As n'aribavo a la bas'ouro countënt coum n'arsinheul d'aguê pougù ganhâ uno pèso ëd vint soldi ën sounant calqu' courènta doou-trei valser (sampre lî méme!).
Ma lâ fèta qu' li rëndìën lou pi l'èro cant calqu' jouve' s mariavo. Alouro î lou venìën mandâ da toù caire, da Prâl coum da Masèel ou da Roudourét ou da Salso.
Barbo Jan ëd l'Eirëtto lei pasavo pâ sande la 's po dire qu'â fouse pâ mandà për sounâ ou da 'n caire ou da l'aoutre.
Uno vê, a lâ nosa ëd Falip, lou filh dâ sèndi ëd Prâl, la li ê encapità uno avènturo qu'ê intrâ ënt lâ lëgënda ëd la valaddo (lî vélh la còntiën encaro â jouern d'ënqueui). Mi vou la contiou coum l'ài sentùo countiâ da moun paire, Dìou l'aie.
Dounco, bar Jan d' l'Eirëtto al èro partì lou vënre a neuit (lâ nosa a 's fëzìën lou jouern aprèe qu' l'èro sande) e, un pâ aprèe 'd l'aoutre, al èro aribà fin a la bourjâ dî Poumìe, dount îtavo la famillho 'd l'eipoû. L'èro d'uvern, la néou èro jo vengùo e la muelatièro ilh èro cubèrto ëd néou. La fëzìo uno frèit qu' la s' quërpavo. Notre bar Jan al ê aribà a la meizoun 'd l'eipoû més jalà.
Dan Jantoun, la maire 'd l'eipoû, lh'avìo përparà un palhoun â tèit e notre bar Jan, aprèe aguê minjà uno mnètro 'd sìoula a s'èro anà coûjâ darèire lâ vaccha. Lou sande matin al èro îtà ërvëlhà dâ sèndi qu'èro intrà ënt â tèit për mouze lâ vaccha. Bar Jan al èro sourtì e lou frèit ëd la matinâ lh'avìo chavà tout lou sonn qu'al avìo ëncaro; a s'èro anà lavâ lh'eulh a la fountano dâ vialagge. Entant, poqqui a la vê, la lei èro aribà lî noûsiaire tuti vîtì ooub la pi bèllo vîtimënto. Calqun al avìo ëdcò la cravatto.
A dèe oura, la alèggro coumitivo ilh èro partìo për anâ pilhâ l'eipouzo qu'îtavo ënt uno bourjâ dapé. L'eipoû, ërvicchou coum un arsinheul, èro ën tèto e lî noûsiaire lî vënin aprèe ën babilhant e countiant d'ëstouriëtta qu' lî fëzìo rire coum ëd mat.
Aribant a la meizoun 'd l'eipouzo, lou paire sort ës da lindâl e, brusq, â mando a l'eipoû soc al ê vengù fâ, soc â vôl. L'eipoû îto a la badinaddo e li reipount: «Bar Toni, sen vëngù a pourtâ-vou vìo la pi bèllo ëd votra fillha». Lou paire alouro â cambio toun ëd vous e dì a la nosa d'intrâ ën meizoun.
Lî noûsiaire ìntrën ën meizoun e tròbbën la taoulo prounto ooub ëd salam tòout da l'oulo pléno ëd graiso, 'd saoutissa e 'd moustardèllo chaoudo.
«Minjà - lour dì lou paire 'd l'eipouzo - s' la nh'à pa prou, nou van a la crollo a tirâ-nen foro».
«Minjà mî gent dâ Boun Dìou - fai la maire, fëzënt tutut da la porto 'd la stansio dount l'eipouzo ê ën camin a vîtî-se p'r anâ eipouzâ - minjà e 'rsazia-ou, perqué l'ê pâ ëncaro mes-jouërn».
Lî noûsiaire 's pìllhën un toc ëd salam e mingën. Peui l'eipouzo aribbo vîtìo ooub lou coustume 'd la valaddo ooub lî riban blanc, la cuffio plisâ e lou fooundièl ëd séo canjanto. L'ê ouro d'anâ e la coumitivo part ooub l'eipouzo ën tèto acoumpanhâ dâ paire. L'eipoû vèn darèire e, darèire d'él, la lei à lî nousiaire. Tuti soun alèggre, calcun fout' un uch. Bar Jan tiro foro soun viouloun e tacco a sounâ. La gënt dâ. vialagge sort' ës dâ lindâl e fai lh'aouguri a la coubblo. Calcun à përparà la barièro e lî noûsiaire 's fërmën uno minutto a béoure un vèire ëd vin. Entant, la noso s'avizino a l'eicolo dount lou vicesèndi delegà dâ paire d' l'eipoû, qu'evidëntëmënt â pouìo pâ mariâ soun filh, lh'atënt ooub la sharpo tricoulour ëntouërn a la trippo. La serimonio duro poc. Sinc minutta bàstën për lèire lh'articcle dâ codice e eicoûtâ lou oui timidde 'd l'eipouzo e quél pi fort l'eipoû. Finìa lâ fourmalità voulgua da l'Estat, la noso ës porto a la glèizo valdézo dount lou mnistre, moussù Lantarét, lh'atënt për envoucâ la benedisioun dâ Boun Dìou sû la coubbio. Eissì la serimonio î dûro un poc ëd pì. Lou mnistre, qu'ê d'cò ënvità a nosa, lour fai un cit discoursét, peui tuti sòrtën e touërnën a pitâ néou dirigënt-se a la meizoun ëd l'eipouzo, dount ê përparà lou dinâ ëd nosa. La famillho 'd l'eipouzo avìo fait lâ coza a la grant e s' la taoulo pëparâ ën la cuzino la lei èro dë tout.
Për primmo cozo, la s'ê coumensà ooub la souppo a la barbëtto, faito ooub ëd grîsin banhà ooub dë breu 'd carn, peui la carn d'un sanét sacrificà për l'oucazioun, faito un poc a arost e un poc bulhìo; a la fin, lou café, fait bulhî a la casarolo e uno touërto ooub lî poum qu' l'èro proppi uno galuparìo.
Bar Jan 'd l'Eirëtto aprèe dâ dînâ a s'ê anà 'stâ ën la granjo e al à coumensà a sounâ courènta pouëlca e mazourca. Lî noûsiaire (calcun èro jo un po chaout për aguê bëgù un vèire ëd trop dë vin Ramìe) së soun butà a balâ e ilh an countinuà fin a qu' lou sèndi lour à dit qu' èro ouro 'd partî për anâ a sino a sa meizoun dî Poumìe. Eilai la lei èro ëdcò toutto sors dë minjâ. Lî noûsiaire an fait ounour a lâ pourtâ, calcun à coumensà a countia ëd falistocca, calcun aoutre à coumensà a chantâ. Tra uno chansoun e l'aoutro, Jan Teve, lou fraire d' l'eipoû, al à troubà la manièro 'd dire que la neuit primmo, ënt â boc ëd l'Iclo, ilh aviën sëntù ulâ lou loup. Lî noûsiaire an pilhà la cozo coum uno badinaddo; calcun s'ê butà a rire, calcun aoutre à plantà un uch dë quélli proppi souanhà. Peui, funì ëd minjâ, tuti soun anà ën la granjo a balâ e la fèto ê durâ fin a jouërn.
L'èro belle galabrun cant lh'eipoû së soun anà a coujâ e lî noûsiaire, strac a mort, an desidà d'anâ-s'-nen. Bar Jan, pi strac dë lour, al à butà soun viouloun ës l'eipallo e s'ê butà ën sacoccho lâ pèsa d' vint soldi ërchampâ dai noûsiaire qu' avìën fait uno culhëtto, al ê anà salutâ la maire 'd l'eipouzo, dizënt qu'a s' n'anavo. Lou sèndi li di qu'al ê îtà proppi countënt d'él e li fai scoure un bèe maranguin qu' notre bar Jan acètto bèn voulountìe e butto ënt la sacoccho pi sëguro ëd soun courpét. Entant, la maire d' l'eipoû li douno doua saquëtta pléna d' rèsta dâ past. «Eison, portà-où a votrî meinâ, veui qu'î fàzën d'cò nosa...». E bar Jan s'ën part countënt.
La matin ê frèido e la marcho 's la néou duro ê bièn fazilo. Notre sounadour marcho vitte. La sonn ê chasâ dâ frèit e, pian pian, l'om vai vèrs la meizoun dount sî filh l'atëndën. A un certo pount, la mulatièro quë dai Poumìe porto ai Ghiggou î pasavo ënt un cit bôc dë mèlze. L'ê quét lou famoû bôc ëd l'Iclo.
Bar Jan al intro ën més a lâ planta sënso poou (al avìo ëdmëntià soc avìo dit la neuit primmo lou fraire d' l'eipoû) ma â fai poqquî mèttre qu'a 's sent darèire
d'él lou rumour dî pâ d'uno bèstio.
A 's viro e quî vé-lò? Dui eulh dë flammo, uno goulo rouso coum lou fuëc. L'ê lou loup qu' li vèn aprèe ooub d'intënsioun pâ trop amicabbla.
«Oh, mi poour om» brammo bar Jan e a 's butto a couëre pi vitte qu'a po. E lou loup aprèe!... La couërso î duro calqu' minutta, peui bar Jan sënt qu' lâ forsa li mànquën. Alouro la li vèn ën mënt d' fouttre â loup un poc dâ minjâ qu' la maire 'd l'eipoû lh'avìo dounà për pourtâ a sî meinâ. Lou loup alouro s' fèrmo uno citto minutto, â travounc la pitanso e peui a 's butto a couëre p'r achapâ lou sounadour. Bar Jan, ërlamà un poc, countinuo a fouttre drant â loup soc al avìo ënt â saquét. Ma l'aribbo purtrop lou moument qu' lou saquét ës veuido, l'aribbo purtrop lou moument qu' lou loup qu' lh'ê a poqqui mèttre li soutërèe acol e lou malhërèe. «Bar Jan fai ta prièro, toun sort ê sinhà... Tu veirèe papì tî meinâ... » en pensant eiquèn, â fai un mouvimënt foro ourdinanso e touccho un cantin dâ viouloun qu' fai "den...". Lou loup ëntënt quê rumour qu'al à pancaro aouvì, a 's fèrmo e fai vist d'aguê poou. Bar Jan, qu'al ê pâ fol, pillho soun viouloun e s' butto a sounâ la pi bèllo ëd sâ courènta. Lou loup, châ vê pi eipavantà, touërno 's sî pâ, laisant libbre lou sounadour, bar Jan d' l'Eirëtto, qu'a la part dë Dìou â po touërnâ san e salve a vê sî meinâ.
Quëtto l'ê la storio 'd barbo Jan d' l'Eirëtto, coum l'ài sëntìo countiâ ai tëmp ëd moun jeuhe age da boun-ànimo ëd moun paire.